Justitiehuizen
De justitiehuizen staan in voor de opvolging en begeleiding van daders en verdachten die voorwaarden opgelegd kregen en voor het opvolgen, informeren en ondersteunen van slachtoffers tijdens de gerechtelijke procedure. Daarnaast informeren en adviseren ze de familierechtbank bij (echt)scheidingsconflicten. De strafrechter kan ook advies vragen aan het justitiehuis over de meest passende straf of de haalbaarheid van een straf. Het aantal dossiers stijgt elk jaar in de drie kerntaken: daderbegeleiding, slachtofferonthaal als maatschappelijk onderzoek in het kader van familiaal conflict.
Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht
Het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht (VCET) staat in voor de aansluiting en opvolging van enkelbanden. De daling die in 2024 begon, zette zich verder in 2025. Dat komt omdat ook korte gevangenisstraffen tot drie jaar effectief worden uitgevoerd. In voorhechtenis wordt elektronisch toezicht steeds vaker gebruikt als alternatief voor een gevangenisstraf. Op jaarbasis gaat het om ongeveer de helft van alle aansluitingen.
Sinds juni 2024 is het ook mogelijk minderjarige daders met een enkelband op te volgen, als alternatief voor een verblijf in een gemeenschapsinstelling. Deze trajecten duren telkens drie maanden. In die periode volgt het VCET de jongere op en biedt een EM‑begeleider van Agentschap Opgroeien intensieve begeleiding. Dankzij deze samenwerking worden jongeren na een zware misstap ondersteund en blijft de maatschappij beschermd. In 2025 droegen 73 jongeren een enkelband.
Veilige Huizen
In de Veilige Huizen komen politie, parket, hulpverlening, en lokaal bestuur samen om intrafamiliaal geweld te bestrijden en gezinnen te begeleiden. De veiligheid en het welzijn van het gezin, en vooral het kind staan hierin steeds voorop. In 2025 opende het tiende Veilig Huis in Aalst (Veilig Huis Dender). Alle functies van psychologen en kinderpsychologen zijn ingevuld. Bij een stijgende instroom van dossiers groeit ook de personeelsbezetting van casusregisseurs.
In 2025 bleven de Vlaamse Veilige Huizen inzetten op een sterke, gezamenlijke aanpak van intrafamiliaal geweld. Dankzij de samenwerking tussen hulpverlening, politie, justitie en lokale besturen konden gezinnen sneller en gerichter ondersteund worden.
De aanpak liep via verschillende sporen, zoals lotgenotengroepen, consult, casusondersteuning en intensieve casusregie. Daarnaast werd de werking verder versterkt door de uitrol van WIDA in alle Veilige Huizen en de stapsgewijze uitbreiding van casusondersteuning naar nieuwe lokale besturen.
De cijfers van 2025 tonen de groei en het vertrouwen in de werking: 3.936 dossieraanmeldingen, 2.494 opgestarte dossiers, 1.774 consulten en 273 deelnemers aan lotgenotengroepen. Het bereik en de totale instroom van de werking groeide sterk: van 1.565 geregistreerde consultvragen en dossieraanmeldingen in 2019 naar 5.710 in 2025.
Commissie Erkenning & Bemiddeling
De Commissie Erkenning & Bemiddeling zet zich in voor iedereen die meer dan tien jaar geleden slachtoffer werd van seksueel, fysiek of psychisch geweld, misbruik of verwaarlozing. Waar de feiten ook plaatsvonden, in de privésfeer, een instelling, een vereniging, een organisatie of ander verband: de commissie luistert naar slachtoffers zonder te oordelen of te veroordelen. Misbruik is onomkeerbaar, maar voor erkenning is het nooit te laat. Naast erkenningsgesprekken ondersteunt de commissie eveneens het tot stand brengen van ontmoeting of dialoog met vermeende plegers of betrokken instanties. Mensen kunnen hier ook terecht voor informatie over juridische mogelijkheden en voor doorverwijzing naar passende hulpverlening of lotgenotencontact. De commissie werkt onafhankelijk en voert haar opdrachten uit in opdracht van de Vlaamse Regering.
In 2025 ontving de commissie 180 aanmeldingen, tegenover 121 in 2024. Dit leidde tot 97 ontvankelijke dossiers. Bepaalde triggers zorgen ervoor dat mensen, vaak pas na vele jaren, het stilzwijgen doorbreken en hulp zoeken om ervaringen uit het verleden een plaats te geven. Actualiteit speelt daarbij een belangrijke rol. De grootste impact volgde op de uitzending van het programma De Nonnen op VTM: bijna 25% van de nieuwe meldingen kan rechtstreeks aan deze uitzending gelinkt worden. Hierdoor houdt 37% van de aanmeldingen dit jaar verband met geweld in een institutionele context. In twee op de drie gevallen gaan de getuigenissen over feiten die plaatsvonden tijdens de kindertijd.
60% van de aanmeldingen bij de commissie gaan over seksueel misbruik. In de meeste dossiers wordt bovendien melding gemaakt van een combinatie van verschillende vormen van geweld.
Vlaams Meldpunt
Het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag luistert en helpt bij meldingen van grensoverschrijdend gedrag in een context waarvoor de Vlaamse overheid bevoegd is. Je kan als slachtoffer of als bezorgde naaste anoniem en vertrouwelijk een melding doen. Het meldpunt biedt ondersteuning bij en informatie over mogelijke volgende stappen. Als het slachtoffer dat wenst, begeleidt het meldpunt eventuele gesprekken met de dader, en kan ook adviseren en doorverwijzen naar andere hulpverlening. Daarnaast adviseert het meldpunt ook over beleidsvorming rond grensoverschrijdend gedrag.
In 2025 ontving het meldpunt 1.544 meldingen. Dat is bijna een verdubbeling vergeleken met de 800 meldingen van vorig jaar. 1.318 meldingen (85,36%) voldoen dit jaar aan de definitie van grensoverschrijdend gedrag.
Handhaving
De afdeling Vlaamse Handhaving zorgt voor een doordacht en samenhangend handhavingsbeleid zodat de regelgeving in Vlaanderen maximaal wordt nageleefd.
Sinds de lancering van het Vlaamse Handhavingsplatform in september 2023 is 99 procent van de Vlaamse gemeenten al aangesloten, net als onder meer alle intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, Wonen in Vlaanderen, Departement Omgeving, Agentschap Natuur en Bos, de Vlaamse Milieumaatschappij, de Vlaamse Landmaatschappij, en de Vlaamse Waterweg.
De meerwaarde laat zich meteen tonen in de cijfers: er zijn sinds de start 9.606 unieke overtreders ingegeven, 20.545 handhavingsdossiers en 10.492 sanctiedossiers opgesteld, al meer dan 145.000 stukken opgeladen en 73.000 kennisgevingen uitgevoerd.
Dit platform biedt een grotere mogelijkheid om samen te werken om zo doeltreffend overtredingen aan te pakken.
In de toekomst willen we ook connectiviteit met politie en parketten opbouwen en zo bij te dragen aan een doorgedreven digitalisering en een meer gestroomlijnde handhaving tussen het strafrechtelijke en bestuurlijke spoor.
Hulp- en Dienstverlening aan Gedetineerden
De afdeling Hulp- en Dienstverlening aan Gedetineerden coördineert de hulp- en dienstverlening aan personen in detentie in de 20 gevangenissen en drie detentiehuizen in Vlaanderen en Brussel. In Olen opende in 2025 het derde detentiehuis van het land. De beleidscoördinator en organisatieondersteuner van het agentschap namen er de lead om het re-integratieaanbod uit te bouwen, in samenwerking met onze partners.
De hulp- en dienstverlening kreeg in 2025 een extra impuls met een gloednieuw Vlaams Strategisch plan ter versterking van personen in detentie. Dit plan is met 63 acties de leidraad om de komende vijf jaar volop in te zetten op begeleiding op vlak van onderwijs, werk, gezondheid en wonen. Het agentschap coördineert het geheel voor een betere re-integratie voor wie in de detentie verblijft.
Ook bereikte de overbevolking in de gevangenissen nieuwe pieken, met een gemiddelde van 20% in 2025. De omstandigheden blijven schrijnend en de noodmaatregelen zorgen (nog) niet voor de nodige daling van het aantal personen die er verblijven, vaak op matrassen op de grond. Er heerst onrust en onvrede, met werkonderbreking en staking van het federaal personeel tot gevolg. In 2025 waren er 14 stakingdagen, op die dagen wordt het re-integratieaanbod zo goed als volledig geschrapt (in 2025 werden zo 1688 sessies groepsaanbod geannuleerd en werd het individueel aanbod niet ingepland). Sinds de oprichting van het agentschap werd er al 90 dagen gestaakt in de gevangenissen.
Toch blijven we ondanks deze moeilijke context ons aanbod realiseren. Het aantal groepscursussen stijgt elk jaar, omdat we blijven vernieuwen en omdat de doelgroep ook stijgt. In 2025 waren er 1799 groepscursussen (elke cursus kent meerdere sessies), het gaat om activiteiten zoals onderwijsaanbod, sollicitatietraining, gespreksgroepen, gedragstraining, verslavingsaanbod, crea-therapie, enz. Sport en bibliotheek zijn hier niet bijgeteld omdat dit dagelijks doorgaat.
In 2025 zetten we het proces verder om alle coördinatiefuncties in de gevangenissen onder één dak te brengen bij het agentschap. Dat betekent dat ook de onderwijscoördinatoren van Vocvo vzw en de sport- en cultuurfunctionarissen van De Rode Antraciet vzw de overstap naar het agentschap zullen maken vanaf 1 januari 2027 voor een sterke hulp- en dienstverlening aan personen in detentie.
Het partnerschap tussen het Agentschap Justitie en Handhaving en Europa Werk en Sociale Economie en het Europees Sociaal Fonds ging in 2025 een nieuwe fase in. De eerste reeks van acht experimentele projecten voor een betere re-integratie van personen in detentie liepen af na 2,5 jaar. In totaal werden meer dan 1300 intensieve begeleidingen met personen in detentie opgestart. Op 1 juli 2025 startten twaalf nieuwe ESF-projecten in 10 verschillende gevangenissen en 1 detentiehuis, het agentschap is er promotor of actieve partner. Met deze projecten versterken we de re-integratiekansen van gedetineerden en brengen we in samenwerking met verschillende partners een vernieuwend aanbod binnen de muren.
Juridische eerstelijnsbijstand
Het agentschap coördineert de juridische eerstelijnsbijstand. Elke burger kan hier gratis beroep op doen om eenvoudige juridische vragen te laten beantwoorden door een advocaat. De juridische eerstelijnsbijstand wordt georganiseerd door de commissies voor juridische eerstelijnsbijstand op 140 locaties in Vlaanderen en Brussel.
Gemeenschapsinstellingen
Wanneer jongeren een jeugddelict plegen of ervan verdacht worden, kan een jeugdrechter hen in een gemeenschapsinstelling plaatsen. Jongeren die in een jeugdhulpvoorziening verblijven, kunnen er ook tijdelijk terecht voor een time-out van maximaal 14 dagen wanneer hun traject vastloopt. De gemeenschapsinstellingen bieden zo een gesloten en gestructureerde omgeving waarin wordt gewerkt aan oriëntatie, begeleiding of een kortdurende interventie.
In 2025 werden in totaal 2.169 opnames gerealiseerd, goed voor 1.270 unieke minderjarigen. Daarmee blijft het aantal opnames stijgen. Ten opzichte van 2020 is er zelfs sprake van een verdubbeling. Die stijging hangt samen met de uitbreiding van de capaciteit in de voorbije jaren en met de invoering van nieuwe trajecten, zoals kortverblijf. Deze maatregel maakt het mogelijk om jongeren voor een afgebakende periode van 14 dagen op te vangen na een jeugddelict, bijvoorbeeld bij het schenden van voorwaarden of wanneer jongeren voor het eerst in de fout gaan.
De verschillende modules spelen daarbij elk een eigen rol. Oriëntatie vormt de start van elk regulier traject en leidt in ongeveer 60% van de gevallen tot een vervolg in de module begeleiding. Kortverblijf en time-out bieden dan weer een kortdurend maar intensief kader om een traject bij te sturen of escalatie te voorkomen. In 2025 werden 668 trajecten in oriëntatie, 393 in begeleiding, 374 in kortverblijf en 734 time-outs geregistreerd. Bij de aard van de feiten die aanleiding geven tot een opname voor een oriëntatieperiode in de gemeenschapsinstelling van Everberg vormen drugsgerelateerde feiten de grootste categorie, gevolgd door diefstal met geweld en opzettelijke slagen en verwondingen.
Personeel
In 2025 kende het agentschap een groei van 5,52%, grotendeels bepaald door aanwervingen in kader van de noodwet. Die noodwet wil de overbevolking in onze gevangenissen aanpakken, onder meer door mensen die veroordeeld zijn tot een straf van 3 jaar hun straf te laten uitzitten met een elektronische enkelband. Dit leidde tot een personeelsgroei bij het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht (VCET). Het merendeel van het personeel werkt echter in de justitiehuizen. Ook de afdeling Gendergerelateerd Geweld kende een groei vergeleken met 2024. Dat komt omdat de organisatieondersteuners uit de gevangenissen overgestapt zijn vanuit het CAW.
Ons agentschap laat zich nog steeds kennen als een ‘jonge’ en ‘vrouwelijke’ organisatie. 84% van de personeelsleden is vrouw, meer dan de helft is jonger dan 40 jaar.
Het aandeel statutaire personeelsleden is afgenomen tot 65% (een jaar eerder was dat nog 70%). Als betrouwbare werkgever tracht het agentschap stabiliteit te bieden aan personeelsleden. Ondanks uitdagende budgettaire omstandigheden (besparingen) wordt er maximaal ingezet op duurzame tewerkstelling. 86% van de contractuele tewerkstelling zijn contracten van onbepaalde duur.
Tot slot zet het agentschap volop in op leren en ontwikkelen. Het merendeel van de medewerkers (95%) volgende in 2025 minstens één opleiding. Leren en ontwikkelen is voor iedereen toegankelijk, los van functie of organisatie.
Financiën
Het merendeel van het budget van het Agentschap Justitie en Handhaving ging in 2025 naar lonen. Een kleiner deel gaat naar het werkingsbudget en beleidsuitvoerende initiatieven (zoals wetenschappelijke onderzoeken).
