Cijfers
Aanmelden mijn burgerprofiel
Gemeenschapsinstelling De Grubbe – 20 jaar door de ogen van twee ervaren collega’s

“We begeleiden jongeren niet enkel binnen de muren, maar vooral richting hun toekomst”

Sinds 1 januari 2026 maken de gemeenschapsinstellingen deel uit van het Agentschap Justitie en Handhaving. Die verandering brengt heel wat nieuwe kansen met zich mee, maar voor campusverantwoordelijken Gino Ivens en Kristoph Plattau blijft de essentie onveranderd: een omgeving creëren waar de toekomstkansen van de jongeren centraal staan. “We zetten sterk in op intrinsieke motivatie en participatie en ondersteunen onze jongeren om buiten betere keuzes te maken.”  

Terug

Jullie hebben beiden al een aantal jaren ervaring op de teller staan. Als jullie terugkijken naar de beginjaren: hoe anders was de werking toen?

Gino: “Toen ik twintig jaar geleden begon als leefgroepbegeleider zag de werking er helemaal anders uit. De Grubbe was toen nog een federale instelling met cipiers en cellen. Eigenlijk een echte jeugdgevangenis. Als begeleider had je veel minder verantwoordelijkheid dan vandaag.”

Kristoph: “Ik herinner me die tijd ook nog heel goed: tralies, prikkeldraad, celdeuren… Het was een totaal andere context en manier van werken. Doorheen de jaren zijn we enorm gegroeid, zowel in omvang als in expertise. Onze aanpak is vandaag veel pedagogischer en wetenschappelijk onderbouwd. Dat is ook nodig – we beslissen mee over de toekomst van een puber en dat doe je niet op buikgevoel.”

Welke veranderingen hebben volgens jullie het grootste verschil gemaakt?

Gino: “Vroeger waren we een overloopinstelling: jongeren kwamen hier terecht als er geen plaats was in een andere instelling. Het jeugddelinquentiedecreet bracht daar verandering in. Nu zijn we een oriëntatiecentrum en zijn we vanaf het begin betrokken bij het traject van de jongeren. Dat maakt een groot verschil. We proberen in te schatten wat de jongere nodig heeft, hoe groot het risico op herval is en of hij na een maand kan doorstromen of beter op een andere plek verder begeleid wordt. Waar we vroeger vooral keken naar het hier-en-nu in de leefgroep, bekijken we vandaag het volledige plaatje.”

Kristoph: “In de beginjaren lag de focus sterk op discipline en extrinsieke motivatie. Jongeren deden wat er van hen gevraagd werd omdat er hen anders een sanctie boven het hoofd hing. Maar dat werkte niet: je kreeg ja-knikkers die eigenlijk niet gemotiveerd waren om het anders te doen. Vandaag zetten we in op intrinsieke motivatie, betrokkenheid en participatie. We plaatsen de jongere centraal en proberen hun leefwereld te begrijpen, zodat we kunnen inschatten hoe ze het buiten gaan doen.”

“Intrinsieke motivatie en echte betrokkenheid maken het verschil.” 

Wat motiveert jullie om hier elke dag opnieuw het beste van jezelf te geven?

Gino: “Dat is heel eenvoudig: de jongeren zelf. Het is soms geen gemakkelijke job en het vraagt veel energie, maar je krijgt er minstens evenveel voor terug. Soms zit dat in kleine dingen: een jongere intellectueel prikkelen, iets in beweging krijgen, een oprechte ‘dank je wel’. Onze gasten hebben vaak al veel meegemaakt als ze hier terechtkomen. Ze moeten hun verantwoordelijkheid nemen, dat klopt, maar ze mogen hier ook even op pauze drukken. Het feit dat wij iets kunnen betekenen in dat verhaal, motiveert mij enorm.”

Kristoph: “Voor mij zijn het ook de collega’s die een groot verschil maken. We hebben een jonge ploeg met een warme, zorgende houding die ik nog nergens anders ben tegengekomen. Niet alleen naar de jongeren, maar ook naar elkaar toe. Als er een crisis is, sta je er nooit alleen voor. Die verbondenheid zorgt ervoor dat ik hier graag werk: het kan wel eens moeilijk zijn, maar je kan altijd bij elkaar terecht.”

Hoe gaan jullie om met de momenten die emotioneel of mentaal wat meer aandacht vragen?

Kristoph: “Het is vooral belangrijk dat je eerlijk bent met jezelf. Als je een moeilijk moment hebt, ontken dat dan niet. Deel je zorgen met collega’s en geef aan wat je nodig hebt om weer vooruit te kunnen. Het helpt enorm dat je terecht kan bij elkaar als het moeilijk wordt. En we hebben ook een opvangteam met collega’s die specifieke expertise hebben om je op te vangen na incidenten.”

Gino: “Ik probeer zo veel mogelijk met de fiets te komen werken. Dat helpt me om moeilijke situaties los te laten. En dat is misschien wel mijn belangrijkste tip: leer loslaten. En probeer daarna opnieuw verbinding te maken met de jongere, ook al is de drempel hoog. Dat kan helend werken en geeft vaak opnieuw energie.”

·        "Geef jongeren nabijheid in plaats van op te geven: daar begint verandering.”

Als jullie terugblikken op jullie jaren in De Grubbe: wat heeft deze job jullie écht geleerd?

Gino: “Iemand zei me ooit dat leefgroepbegeleiders een ambacht beoefenen. En dat klopt. Je doet dit lang, met passie, en je blijft altijd bijleren. Soms bots je op je grenzen, maar net daardoor leer je jezelf kennen. We willen de jongeren iets bijbrengen, maar we leren minstens evenveel van hen. En het allerbelangrijkste is authenticiteit: wees wie je echt bent, anders prikken ze zo door je heen.”

Kristoph: “Wat ik geleerd heb, is dat jongeren in crisis vooral nabijheid nodig hebben. Als iemand roept of zijn kamer afbreekt, probeer ik toch binnen te gaan en contact te maken. In 90% van de gevallen lukt dat. Geef dus nooit te snel op: veel jongeren hebben nooit geleerd om op een andere manier te reageren. Als je daar doorheen kijkt, kan je echt iets betekenen.”

Jullie werken al lang met jongeren in een gesloten instelling. Merken jullie dat hun profiel doorheen de jaren veranderd is?

Gino: “De dossiers van onze jongeren zijn de laatste jaren duidelijk complexer geworden. Ze stromen jonger in, vaak met een rugzak vol trauma, en de leefgroepen zijn veel diverser dan vroeger. Soms leeft een 12-jarige samen met een 18-jarige, of iemand die hier zit voor diefstal naast iemand die geplaatst is voor een zwaar geweldsdelict. Dat zijn enorme verschillen in maturiteit en noden, en toch moeten ze elke dag samenleven in één leefgroep. Daarnaast speelt kansarmoede steeds duidelijker mee: veel jongeren groeien op in omstandigheden waar stabiliteit en perspectief niet vanzelfsprekend zijn.”

Sinds 1 januari 2026 maken de gemeenschapsinstellingen deel uit van het Agentschap Justitie en Handhaving. Wat hopen jullie dat de toekomst nog in petto heeft?

Kristoph: “Ik hoop vooral op stabiliteit. 20 jaar geleden zaten hier vijf jongens, nu zijn het er 74 en openen we binnenkort onze negende leefgroep. Die groei is mooi en toont dat er een grote nood is aan wat we hier doen. Tegelijk brengt ze ook nieuwe uitdagingen met zich mee, bijvoorbeeld op vlak van personeel.  We willen niet alleen nieuwe mensen aantrekken, we willen ze ook kunnen houden. En dat is niet altijd eenvoudig, zeker met jonge generaties die sneller van job veranderen. Dat is iets waar we de komende jaren op willen inzetten. Want eens je het engagement aangaat, is het een job waar je écht veel kan uithalen.”

Gino: “Ik ben heel blij met het nieuwe capaciteitsplan. Dat zal ervoor zorgen dat de gemeenschapsinstellingen zich nog specifieker zullen richten op jongeren die een jeugddelict plegen. En het houdt in dat we veel meer individueel kunnen werken. Sommigen vrezen dat de overstap naar justitie een hardere aanpak met zich meebrengt, maar dat zie ik niet gebeuren. Onze kern blijft dezelfde: de jongeren centraal plaatsen en hen ondersteunen om buiten betere keuzes te maken.”

De gezichten achter de ervaring: wie zijn Gino en Kristoph?  

  • Gino werkt al 23 jaar in de gesloten jeugdinstelling in Everberg. Hij startte als leefgroepbegeleider, groeide na 15 jaar door tot teamverantwoordelijke en vervult vandaag de rol van campusverantwoordelijke.
  • Ook Kristoph is al jarenlang een vertrouwd gezicht. Hij werkte 8 jaar als leefgroepbegeleider, vervolgens 4 jaar als teamverantwoordelijke en is intussen 4 jaar campusverantwoordelijke.  

    Dagelijks bewaken ze de overkoepelende werking op de campus: ze zoeken en ondersteunen personeel, schrijven jongeren in en denken actief mee na over de pedagogische trajecten in de leefgroepen. 

Terug